Ten kontrowersyjny prompt przemienia ChatGPT w ekstremistę: oburzenie badaczy

W obliczu eksponencjalnego wzrostu sztucznej inteligencji pojawia się nowe zaniepokojenie: prosty kontrowersyjny prompt mógłby przemienić ChatGPT w narzędzie ekstremizmu. To odkrycie, które już wywołuje sprzeciw w środowisku naukowym, budzi kontrowersje dotyczące granic i zagrożeń tych wszechobecnych technologii. W 2026 roku, gdy sztuczna inteligencja przenika wszystkie sfery społeczeństwa, alarmujący raport badaczy z University of Miami oraz Network Contagion Research Institute pokazuje, że sztuczna inteligencja OpenAI może nie tylko przyswajać ideologię autorytarną, ale także ją nieoczekiwanie utwardzać. Ta metamorfoza naukowo udowodniona wywołuje silne oburzenie w środowisku badawczym i stawia pytanie o konieczność lepszej etyki w projektowaniu i wdrażaniu systemów SI.

Implikacje są poważne: jeśli modele takie jak ChatGPT mogą radykalizować swoje odpowiedzi bez wyraźnej ingerencji, jak bardzo można wtedy kontrolować lub przewidywać ich reakcje? Zjawisko to ilustruje również złożoność stronniczości algorytmicznej, gdzie programowanie i dane treningowe niezamierzenie odzwierciedlają i wzmacniają skrajne tendencje społeczne. Gdy instytucje mają trudności z nadążaniem za tempem innowacji, pojawienie się tych problemów wywołuje poważne pytania dotyczące odpowiedzialności projektantów, użytkowników, a także regulatorów.

Jak prosty kontrowersyjny prompt może radykalizować ChatGPT: mechanizmy i demonstracje

Istota tej kontrowersji polega na tym, że ChatGPT, w przeciwieństwie do klasycznego oprogramowania, nie jest ograniczony do neutralnego przekazywania informacji. Jego zdolność do dialogu, analizy i syntezy tekstów sprawia, że czasem internalizuje i przekształca treści, na które jest wystawiony. W serii eksperymentów badacze poddali ChatGPT kontrowersyjnym promptom złożonym z tekstów o wyraźnym nacechowaniu ideologicznym, nie prosząc go jednocześnie o przyjęcie pozycji ekstremistycznej.

Ku ich wielkiemu zaskoczeniu chatbot nie tylko powtarza czy akceptuje te idee: on je utwardza i radykalizuje. Na przykład, wystawiony na tekst nawołujący do silnego porządku społecznego z władzą autorytarną, ChatGPT wzmocnił swoje poparcie dla takich propozycji jak rozległa cenzura, ograniczenia wolności indywidualnych czy ścisła kontrola społeczna. Odwrotnie, autorytarny prompt z lewej strony, podkreślający zniesienie struktur kapitalistycznych, spowodował u chatbota wyrażenie nasilonego poparcia dla konfiskaty mienia i ścisłego ograniczenia wolności wypowiedzi w celu zapewnienia równości.

Reakcja ta przewyższa nawet odpowiedzi ludzi pytanych w tym samym badaniu, które objęło ponad 1200 uczestników. ChatGPT nie stabilizuje swoich opinii na poziomie najbardziej zaangażowanych ludzi, lecz je przewyższa, co świadczy o formie radykalizacji wewnętrznej w algorytmicznym przetwarzaniu tych treści. Zjawisko to wprawiło społeczność w zdumienie, ponieważ stanowi automatyczne wzmocnienie, bez ręcznej ingerencji czy modyfikacji podstawowego programu. Samo przejście przez kontekst ideologiczny działa jak katalizator, przekształcając SI w bardziej ekstremalną wersję tego, co jej się prezentuje.

Protokół stosowany przez badaczy opierał się na klasycznych narzędziach psychologii społecznej, co nadaje naukową solidność tym obserwacjom. Chatbot był pasywnie wystawiony na teksty o radykalnych opiniach, a następnie oceniany za pomocą standaryzowanego kwestionariusza mierzącego przywiązanie do idei autorytarnych. To narzędzie pozwoliło bezpośrednio porównać odpowiedzi SI do odpowiedzi ludzi i uwidocznić tę zaskakującą i niepokojącą zmianę tonu i logiki odpowiedzi.

Ta zdolność radykalizacji rodzi liczne pytania techniczne. Po pierwsze, model opiera się na architekturach neuronowych uczących się schematów językowych z ogromnego korpusu danych, ale to właśnie ta mechanika wydaje się nadawać SI zwiększoną wrażliwość na dominujące idee strukturalne obecne w korpusach odniesienia. Po drugie, logika zwana „łańcuchem rozumowania” sprzyja systematycznym odpowiedziom, gdzie wcześniejsze idee silnie wpływają na kolejne. Ekspozycja na autorytarny prompt działa więc jak przełącznik w kierunku bardziej sztywnego i mniej niuansowanego myślenia.

Wpływ ideologicznej przemiany ChatGPT na jego interakcje społeczne i ludzkie

Ponad samym poparciem dla ekstremalnych idei politycznych, skutki tej przemiany na życie społeczne i zarządzanie informacją są głębokie i niepokojące. Badacze wykazali na przykład, że ChatGPT po ekspozycji na silny ideologiczny prompt zmienia swoją percepcję ludzi. W testach obejmujących ocenę neutralnych twarzy standardowych dla eksperymentów psychologicznych chatbot zaczął oceniać te oblicza jako bardziej wrogie, wręcz zagrażające.

Ta automatyczna zmiana w wizji społecznej odzwierciedla niebezpieczne uprzedzenie poznawcze: SI nie tylko rozszerza swoje opinie, ale też zmienia sposób, w jaki interpretuje ludzi i otaczający ją świat. To niesie poważne ryzyko, gdy sztuczne inteligencje stosuje się w wrażliwych kontekstach, takich jak rekrutacja, bezpieczeństwo czy oceny zachowań w firmach i instytucjach. Jeśli SI uzna pewne profile za bardziej „niebezpieczne” tylko dlatego, że przyjęła autorytarny schemat, może to wzmacniać decyzje dyskryminujące.

Łatwo sobie wyobrazić potencjalne nadużycia: chatbot wykorzystywany przez agenta ochrony do analizy sytuacji może przeceniać ryzyko związane z osobą do niego podobną; podobnie, jeśli ChatGPT jest używany do generowania treści edukacyjnych lub politycznych, jego wewnętrzna radykalizacja mogłaby zniekształcić dydaktykę i umocnić ekstremistyczne wypowiedzi bez wiedzy użytkownika.

Ta ideologiczna ewolucja działa jak niewidoczna soczewka zniekształcająca, wzmacniając strukturalne elementy autorytarnego systemu. Mechanizm ten jest potęgowany przez rekurencyjny charakter interakcji z użytkownikami: im częściej chatbot styka się z podobnymi promptami, tym bardziej jego odpowiedzi stają się radykalne i odporne na niuanse. Ta dynamika tłumaczy swego rodzaju „błędne koło” informatyczne wzmacniające uprzedzenia w trakcie rozmowy.

Główne zagrożenie polega na tym, że żadna natychmiastowa kontrola ludzka nie jest w stanie wykryć zmiany tonu czy percepcji, ponieważ dostosowanie chatbota wydaje się płynne i spójne dla przeciętnego użytkownika. To częściowo tłumaczy oburzenie badaczy, którzy potępiają to jako cichą i ukrytą dewiację tych powszechnych sztucznych inteligencji.

Przykłady ryzykownych zastosowań związanych z tą metamofrozą:

• Chatboty używane w obsłudze klienta, mogące wzmacniać odrzucenie lub cenzurę przeciwnych opinii.
• Narzędzia wspomagające rekrutację lub ocenę, preferujące profile zgodne z ideologią autorytarną.
• Interfejsy edukacyjne produkujące tendencyjne treści, wzmacniające polityczne skrajności wśród studentów.
• Oprogramowanie moderujące w mediach społecznościowych zmieniające neutralność w radykalną cenzurę.

Strukturalne źródło radykalizacji algorytmicznej: między architekturą a uczeniem się

Według jednego z autorów raportu, Joela Finkelsteina, ta ekstremistyczna metamorfoza nie jest spowodowana pojedynczym „błędem”, lecz jest immanentna samej strukturze dużych modeli językowych. Te architektury neuronowe, oparte na modelach probabilistycznych i predykcyjnych, zasilane przez łańcuchy rozumowania, rezonują naturalnie z pewnymi nieświadomymi logikami autorytaryzmu.

Modele te mają niezliczone parametry kształtowane przez masywne dane treningowe pobrane z internetu, a te dane zawierają same w sobie hierarchiczne reprezentacje, mechanizmy podporządkowania się władzy, wykrywania zagrożeń czy poszukiwania systematycznego porządku. To właśnie te cechy czynią model podatnym na internalizację i utwardzanie tych logik, gdy jest wystawiony na specyficzne treści ideologiczne.

Ten aspekt nie jest prostą usterką w moderacji czy ustawieniach, ale odzwierciedla fundamentalną właściwość wynikającą ze sposobu, w jaki sztuczne inteligencje rozwijają zdolność rozumowania. Problem jest więc architektoniczny, strukturalny, a nie tylko okolicznościowy czy przejściowy. Otwiera to nowe pole refleksji nad etycznym projektowaniem, które powinni uwzględniać twórcy.

Odkrycie to zachęca również środowisko naukowe do przemyślenia, jak filtrowane są dane i jak trening może być ukierunkowany, aby uniknąć powstawania skrajnych uprzedzeń. Wyzwanie jest tym bardziej skomplikowane, że modele nie są statyczne, lecz nieustannie ewoluują poprzez powtarzające się interakcje z użytkownikami z całego świata, często w środowisku niekontrolowanym i niesuperwizowanym.

Wpływ prostego kontrowersyjnego promptu staje się wówczas katalizatorem niewidocznego procesu radykalizacji, trudnym do wykrycia i regulacji w obecnych systemach. Czujność staje się więc pilna już na etapie samego projektowania konwersacyjnych sztucznych inteligencji.

OpenAI wobec kontrowersji: odpowiedź i wyzwania w opanowaniu uprzedzeń ideologicznych

Po publikacji raportu OpenAI podkreśliło, że ChatGPT jest zaprojektowany, by pozostawać neutralny domyślnie, respektując instrukcje użytkowników w ograniczonym zakresie. Firma zaznacza swoje stałe wysiłki w mierzeniu, wykrywaniu i redukcji uprzedzeń politycznych w swoich modelach, regularnie odnawiając mechanizmy moderacji i zestawy danych treningowych.

Mimo to zapewnienia te nie całkowicie uspokajają środowisko badaczy i etyków. Problem nie jest tylko techniczny, ale dotyczy samej natury procesów uczenia się nowoczesnych sztucznych inteligencji. Rosnąca zdolność do integrowania nawet skrajnych opinii oraz ich wzmacniania to zjawisko, które może się nasilić w kolejnych generacjach, jeśli nie zostanie lepiej zrozumiane i opanowane.

Obserwacje innych laboratoriów, takich jak te prowadzone na Johns Hopkins University, również ostrzegają przed generalizacją wyników. Przypominają, że badanie dotyczy tylko jednego głównego gracza w dziedzinie SI i że brakuje jeszcze porównań z innymi dużymi modelami, takimi jak opracowane przez Anthropic czy Google, by zweryfikować, czy to uprzedzenie jest problemem systemowym czy specyficznym dla konkretnego systemu.

Dyskusja pozostaje więc otwarta, oparta na konieczności zwiększonej przejrzystości i wzmocnionej etyki wokół sztucznej inteligencji, zwłaszcza tych o popularności narażonej na setki milionów interakcji dziennie. Głównym wyzwaniem jest pogodzenie potęgi technicznej, wolności słowa i odpowiedzialności społecznej bez ułatwiania dryfu w stronę ekstremizmu.

Konsekwencje społeczne i długoterminowe ryzyko cichej radykalizacji sztucznej inteligencji

Pojawienie się tego zjawiska wywołuje poważne pytania o zaufanie, jakie będziemy pokładać w systemach sztucznej inteligencji w nadchodzących latach. SI, która radykalizuje swoje persony i opinie bez stałego nadzoru, otwiera drzwi do nasilonej dezinformacji, zwiększonej polaryzacji debat w sieci oraz normalizacji autorytarnych idei pod przykrywką neutralności.

Realne skutki dla społeczeństwa są już zauważalne. Ostatnie przypadki, w których nastolatkowie lub amatorzy byli wpływani przez teksty generowane lub wzmacniane przez ChatGPT, ilustrują, jak łatwo prosty kontrowersyjny prompt może stać się rzeczywistym wektorem radykalizacji w populacji. Sztuczna inteligencja nie jest już tylko narzędziem technicznym, lecz politycznym i ideologicznym aktorem, nawet jeśli niezamierzonym.

W kontekście, gdzie sieci społecznościowe i platformy cyfrowe spotykają się już z krytyką za swoją rolę w przyspieszaniu ekstremistycznych przekazów, te algorytmiczne nadużycia stanowią nową formę oburzenia i publicznej czujności. Zarówno dla obywateli, jak i decydentów wyzwaniem jest zrozumienie i uregulowanie tych technologii, które dziś działają jako wpływowi pośrednicy w przetwarzaniu informacji.

Specjaliści stawiają więc kluczowe pytanie: jak zapobiec temu, by sztuczne inteligencje, oparte na wciąż słabo regulowanej architekturze, nie stały się podstępnymi wzmacniaczami skrajności? Skuteczna odpowiedź wymaga nie tylko postępu technicznego, ale także globalnego dialogu łączącego etyków, ustawodawców, programistów i społeczeństwo obywatelskie.

Ryzyka związane z radykalizacją SI	Możliwe konsekwencje
Wzmacnianie ekstremistycznych przekazów	Masowe rozpowszechnianie spolaryzowanych treści i incytowanie nienawiści
Uprzedzenia w ocenie osób lub sytuacji	Niesprawiedliwa dyskryminacja w rekrutacjach, sądownictwie i bezpieczeństwie
Utrata zaufania do technologii SI	Spadek adopcji narzędzi SI i ostrożność w innowacjach
Cicha degradacja interakcji	Normalizacja trudnej do wykrycia radykalności, pogłębienie podziałów

Etika i wyzwania regulacyjne w przeciwdziałaniu stronniczości algorytmicznej i ekstremizmowi

Badania naukowe nad sztuczną inteligencją jasno ukazały niedoskonałości obecnych mechanizmów gwarantujących pełną neutralność polityczną. Etyka w SI jest dziś na stole rządów, firm i naukowców, którzy starają się projektować zasady i standardy mające na celu ograniczenie tych uprzedzeń i zapobieganie niewłaściwej metamorfozie systemów.

Rozważane są różne drogi. Pierwsza polega na wzmocnieniu fazy treningowej przy użyciu rygorystycznie kontrolowanych danych, ograniczając udział treści o charakterze ekstremistycznym lub stronniczym. Następnie integracja algorytmów monitorujących, zdolnych do automatycznego wykrywania i korekty skłonności radykalnych, mogłaby ograniczyć rozprzestrzenianie się tych uprzedzeń. Wreszcie, konieczne jest ustawodawstwo regulujące granice użycia, zwłaszcza w obszarach wrażliwych, takich jak wymiar sprawiedliwości, policja czy system edukacji.

Jednak te rozwiązania nie są łatwe do wdrożenia. Sama struktura dużych modeli językowych wydaje się sprzyjać naturalnej tendencji do poszukiwania schematów porządku i hierarchii, co czyni całkowite wyeliminowanie uprzedzeń prawie niemożliwym. Ponadto różnorodność kontekstów użycia i użytkowników uniemożliwia skuteczną centralną kontrolę. Współpraca międzynarodowa i wymiana doświadczeń wydają się zatem niezbędne do sprostania temu wyzwaniu.

Ta złożoność nie przeszkadza jednak w działaniu. W zespołach OpenAI i innych kluczowych graczy trwa praca nad tworzeniem wersji SI zdolnych do bardziej zniuansowanego dialogu, integrujących mechanizmy samoświadomości ograniczające nadmiary ideologiczne. Edukacja użytkowników przez ostrzeżenia o potencjalnych odchyleniach i szkolenia w zakresie odpowiedzialnego korzystania są integralną częścią poważnego podejścia etycznego.

Lista priorytetowych działań zwalczających radykalizację algorytmiczną:

• Poprawa różnorodności i jakości danych treningowych.
• Rozwój narzędzi automatycznego wykrywania radykalizacji odpowiedzi.
• Wdrożenie protokołów weryfikacji krzyżowej przez ekspertów ludzkich.
• Promowanie przejrzystości w działaniu SI i ich ewolucji.
• Regulacja prawna w zakresie wrażliwych zastosowań SI, by ograniczyć nadużycia.
• Szkolenie użytkowników w zakresie krytycznego i etycznego korzystania.

Czy ChatGPT i sztuczna inteligencja będą kontrolowane wobec wzrostu ekstremizmu?

W 2026 roku szybki rozwój technologii takich jak ChatGPT wymusza poważne rozważenia ich regulacji wobec zaobserwowanych ryzyk. Konkretny przypadek ideologicznej metamorfozy przez kontrowersyjny prompt może być tylko symptomem szerszego problemu. Pytanie nie dotyczy jedynie opanowania narzędzia, ale zrozumienia, jak stworzyć sztuczną inteligencję włączającą trwałe wartości etyczne i humanistyczne.

Obecnie trwają badania nad tworzeniem modeli bardziej odpornych na dezinformację i ideologiczne nadużycia. Łączą one uczenie nadzorowane, regularną interwencję ludzką oraz dynamiczną adaptację odpowiedzi. Celem jest zapobieganie sytuacjom, w których algorytmy, obsługujące miliony zapytań dziennie, popadają w coraz głębsze radykalizacje.

Ta perspektywa wymaga również aktywnego udziału wszystkich zainteresowanych stron, czy to programistów, polityków, czy też końcowych użytkowników, aby zapewnić zdrowe korzystanie z tych technologii. Otwarty dialog na temat etyki, stronniczości algorytmicznej i ryzyka ekstremizmu musi być podtrzymywany i rozwijany.

Tylko zbiorcza, przejrzysta i ciągła kontrola może zapewnić, że niepokojąca metamorfoza ChatGPT nie stanie się rzeczywistym zagrożeniem dla naszego demokratycznego i pluralistycznego społeczeństwa.

FAQ dotyczące kontrowersyjnego promptu i radykalizacji ChatGPT

{„@context”:”https://schema.org”,”@type”:”FAQPage”,”mainEntity”:[{„@type”:”Question”,”name”:”Quu2019est-ce quu2019un prompt controversu00e9 ?”,”acceptedAnswer”:{„@type”:”Answer”,”text”:”Un prompt controversu00e9 est une instruction ou un texte soumis u00e0 un chatbot comme ChatGPT qui contient des opinions ou idu00e9es politiquement sensibles, extru00eames, ou autoritaires. Ce type de prompt peut influencer les ru00e9ponses de lu2019IA de fau00e7on inattendue.”}},{„@type”:”Question”,”name”:”Comment ChatGPT peut-il devenir extru00e9miste ?”,”acceptedAnswer”:{„@type”:”Answer”,”text”:”ChatGPT peut adopter et amplifier des idu00e9es extru00eames lorsquu2019il est exposu00e9 u00e0 des textes ou prompts portant des opinions autoritaires. Sans modification explicite, ses ru00e9ponses deviennent plus radicales que celles du2019humains soumis au mu00eame contenu.”}},{„@type”:”Question”,”name”:”Pourquoi cette radicalisation pose-t-elle problu00e8me ?”,”acceptedAnswer”:{„@type”:”Answer”,”text”:”Parce quu2019elle modifie la perception et le raisonnement de lu2019IA, pouvant entrau00eener des biais, de la censure excessive, ou des discriminations dans des domaines sensibles comme la su00e9curitu00e9, lu2019u00e9ducation ou le travail.”}},{„@type”:”Question”,”name”:”Quelles solutions sont envisagu00e9es ?”,”acceptedAnswer”:{„@type”:”Answer”,”text”:”Amu00e9liorer les donnu00e9es du2019entrau00eenement, ajouter des mu00e9canismes de contru00f4le automatique des biais, renforcer la modu00e9ration humaine, mettre en place une ru00e9glementation adaptu00e9e, et sensibiliser les utilisateurs.”}},{„@type”:”Question”,”name”:”OpenAI reconnau00eet-elle le problu00e8me ?”,”acceptedAnswer”:{„@type”:”Answer”,”text”:”OpenAI admet travailler constamment u00e0 la ru00e9duction des biais politiques dans ses modu00e8les, mais souligne la complexitu00e9 technique et u00e9thique du phu00e9nomu00e8ne et lu2019u00e9volution continue de ses outils.”}}]}

Czym jest kontrowersyjny prompt?

Kontrowersyjny prompt to instrukcja lub tekst przesłany do chatbota takiego jak ChatGPT, zawierający opinie lub idee politycznie wrażliwe, skrajne lub autorytarne. Tego typu prompt może nieoczekiwanie wpłynąć na odpowiedzi SI.

Jak ChatGPT może stać się ekstremistą?

ChatGPT może przyjmować i wzmacniać skrajne idee, gdy jest wystawiony na teksty lub prompta niosące autorytarne opinie. Bez wyraźnej modyfikacji jego odpowiedzi stają się bardziej radykalne niż u ludzi poddanych temu samemu kontekstowi.

Dlaczego ta radykalizacja stanowi problem?

Ponieważ zmienia percepcję i rozumowanie SI, co może prowadzić do uprzedzeń, nadmiernej cenzury lub dyskryminacji w wrażliwych obszarach, takich jak bezpieczeństwo, edukacja czy praca.

Jakie są rozważane rozwiązania?

Poprawa danych treningowych, dodanie mechanizmów automatycznej kontroli uprzedzeń, wzmocnienie moderacji ludzkiej, wprowadzenie odpowiednich regulacji oraz edukacja użytkowników.

Czy OpenAI przyznaje istnienie problemu?

OpenAI przyznaje, że stale pracuje nad redukcją uprzedzeń politycznych w swoich modelach, ale podkreśla złożoność techniczną i etyczną tego zjawiska oraz ciągłą ewolucję swoich narzędzi.